Escort- en sekswerkregels per gemeente: 6 steden vergeleken (2026)

Alle zes gemeenten in deze vergelijking — Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Eindhoven en Groningen — eisen een vergunning voor wie een escortbedrijf wil exploiteren, en alle zes weren sekswerkers onder de 21 uit het vergunde circuit. Daar eindigt de eenheid: de leges lopen uiteen van €878,60 (Rotterdam) tot €5.531,80 (Utrecht), en of je legaal vanuit huis mag werken hangt letterlijk af van je postcode.

Elke regel hieronder komt rechtstreeks uit de APV-teksten en beleidsstukken op lokaleregelgeving.overheid.nl, nagelezen op 1 augustus 2026. Wat we niet in een gepubliceerde bron konden verifiëren, staat er als “niet gepubliceerd” — gokken doen we niet met gemeentelijke regels.

Hoe verschillen de regels per gemeente?

Gemeente	Escortvergunning	Leges (2026)	Min. leeftijd	Raamprostitutie	Thuiswerk	Opvallendste regel
Amsterdam	Ja — art. 3.40 APV, adresgebonden	€2.258,80 (+ €1.130,20 GGD-advies per locatie)	21 (art. 3.36/3.44)	Ja, vergund	Niet in de APV geregeld	Advertentie moet vergunningnummer vermelden; prostitutiehotel verboden
Rotterdam	Ja — art. 3:3 APV, 5 jaar geldig	€878,60 – €2.224,10 (nieuwe exploitant)	21 (art. 3:14)	Nee — 0-beleid (art. 3:5)	Solo thuis zonder zakelijke uitstraling: geen vergunning nodig	Enige G4-stad die raamprostitutie volledig uitsluit
Den Haag	Ja — art. 3:3 APV, telkens 1 jaar	niet gepubliceerd	21 (art. 3:12)	Ja — Doubletstraat, Geleenstraat, Hunsestraat	Valt volgens Nota Sekswerk onder de niet-vergunde branche	61 vergunde seksbedrijven, waarvan slechts 1 escortbedrijf
Utrecht	Ja — art. 3:4 APV, vast adres vereist	€5.531,80 (met sekswerkers) / €3.080,00 (zonder)	21	Nee — Zandpad-vergunningen in 2013 ingetrokken	Expliciet vergunningvrij onder 7 voorwaarden (art. 3:4 lid 5)	Maximaal 6 seksbedrijven in de hele stad (art. 3:6)
Eindhoven	Ja — art. 3.2.1 APV	niet gepubliceerd	21	Ja — alleen Baekelandplein, max 13 vergunningen	Niet in de APV geregeld	Raamvergunningen worden verdeeld via loting
Groningen	Ja — art. 3:3 APVG, telkens 1 jaar	niet gepubliceerd	21 (art. 3:14)	Ja — alleen Nieuwstad	Niet gepubliceerd	Verplicht intakegesprek met de gemeente; max 5 escortbedrijven

Waarom heeft elke gemeente andere regels?

Omdat er geen landelijk vergunningstelsel bestaat. Sekswerk is sinds de opheffing van het bordeelverbod in 2000 legaal werk, maar de regulering ervan is aan gemeenten overgelaten: elke gemeenteraad schrijft een eigen hoofdstuk 3 in de Algemene Plaatselijke Verordening, met eigen definities, eigen weigeringsgronden en eigen tarieven. Hoe het landelijke kader in elkaar zit, lees je in ons artikel over de legaliteit van escort.

Dat zou veranderen met de Wet regulering sekswerk, die één landelijke vergunning voor sekswerkers en exploitanten moet brengen. Dat wetsvoorstel is op 26 januari 2021 ingediend bij de Tweede Kamer — en ligt daar ruim vijf jaar later nog steeds (wetgevingskalender). Utrecht schrijft het zelf droogjes in de toelichting bij zijn APV: “Zolang de Wet regulering sekswerk nog niet in werking is getreden, gaan we uit van de huidige situatie.”

Tot die tijd is de situatie dus: zes steden, zes stelsels.

Wat merk jij hiervan als klant?

Vrijwel niets. De vergunningplicht bindt exploitanten — bureaus, clubs, raambedrijven — niet hun klanten. Er staat in geen van de zes APV’s een bepaling die het boeken van een escort strafbaar maakt; strafbaar word je als klant pas bij minderjarigheid of dwang, en dat is landelijk strafrecht, geen gemeentelijke regel.

Eén tabel-feit is wel direct bruikbaar. Amsterdam verplicht escortbedrijven om in elke advertentie de bedrijfsnaam en het vergunningnummer te vermelden, en om alleen te adverteren met de telefoonnummers die op de vergunning staan — uitdrukkelijk geen 06-nummers zonder vast abonnement (art. 3.45 APV). Een Amsterdamse escortadvertentie zonder vergunningnummer overtreedt dus per definitie de regels. Gebruik dat als filter, naast de tips in onze stadsgidsen voor Amsterdam en Rotterdam.

En als je zelf sekswerker bent?

Dan is de tabel geen trivia maar je juridische werkelijkheid, vooral op het punt van thuiswerken.

Utrecht heeft het netst geregeld: artikel 3:4 lid 5 van de APV stelt thuissekswerk expliciet vrij van de vergunningplicht, onder zeven concrete voorwaarden — één ter plaatse ingeschreven bewoner, minimaal drie maanden BRP-inschrijving, geen afdracht aan derden, geen bemiddeling, een hygiënische werkruimte, minimaal 21 jaar en geen klanten tussen 01:00 en 06:00 uur. Rotterdam komt in de praktijk op hetzelfde neer, maar regelt het niet in een artikel: de toelichting bij de APV noemt één sekswerker die thuis werkt, met één werkplek en zonder reclame die passanten trekt, een vergunningvrij “aan huis gebonden beroep”. Den Haag zit aan de andere kant van het spectrum: de Nota Sekswerk rekent thuiswerk tot de niet-vergunde branche. Amsterdam en Eindhoven zeggen er in hun APV helemaal niets over.

Onze mening: dat verschil is niet te verdedigen. Dezelfde legale beroepsgroep is in Utrecht zwart-op-wit vrijgesteld, in Rotterdam gedoogd via een toelichting die je als sekswerker maar net moet kennen, en in Den Haag feitelijk buiten het vergunde stelsel geplaatst. Utrechts aanpak — voorwaarden in de verordening zelf, voor iedereen naleesbaar — is het model; dat een landelijke regeling die dit gelijktrekt al sinds januari 2021 bij de Tweede Kamer ligt, is het eigenlijke probleem. Wat de werkvormen praktisch inhouden, staat in ons overzicht van escort, privéontvangst en raamwerk.

Groningen verdient een aparte alinea. Wie daar in een vergund bedrijf wil werken, moet eerst een intakegesprek met de gemeente voeren; zonder geldig intakebewijs (24 maanden geldig, geweigerd onder de 21 of zonder KvK- en BRP-inschrijving) mag een exploitant je niet laten werken (art. 3:13–3:14 APVG). En het aantal escortbedrijven is er gemaximeerd: de burgemeester verleent voor hoogstens vijf escortbedrijven ontheffing van de gebiedsaanwijzing.

Wat is nulbeleid — en mag een gemeente sekswerk gewoon verbieden?

Nulbeleid betekent dat een gemeente voor een bepaalde vorm van sekswerk simpelweg geen vergunningen verleent. Rotterdam is het duidelijkste voorbeeld: “Voor het uitoefenen van een raamprostitutiebedrijf wordt geen vergunning verleend” (art. 3:5 APV) — één zin, en de op één na grootste stad van het land heeft nul ramen. Utrecht laat zien dat het ook zonder formeel nulbeleid kan: na het intrekken van de Zandpad-vergunningen in 2013 mislukten vijf aanbestedingen voor een nieuwe raamlocatie, waardoor de stad al ruim tien jaar feitelijk raamloos is, en de tippelzone aan de Europalaan sloot per 1 juli 2021.

Let op het verschil: dit nulbeleid richt zich op bedrijfsvormen en locaties, niet op het beroep. Geen van de zes gemeenten verbiedt sekswerk als zodanig — dat kunnen ze ook niet, want het is legaal werk.

Hoe actueel is deze tabel?

Dit is de eerlijke beperking van dit artikel: APV’s wijzigen doorlopend. De huidige Eindhovense tekst geldt bijvoorbeeld pas sinds 26 september 2025, Utrecht herzag zijn hoofdstuk 3 in 2024, en legestarieven worden jaarlijks opnieuw vastgesteld. Wij lopen alle cellen elk kwartaal opnieuw na tegen de CVDR-bronnen hierboven en noteren elke wijziging in de changelog bij dit artikel. Zie je een cel met “niet gepubliceerd”, dan betekent dat precies dat: wij vonden er geen verifieerbare openbare bron voor, en een niet-verifieerbare gemeentelijke regel schrijven we niet op. Check voor een vergunningaanvraag dus altijd de actuele APV-tekst van je eigen gemeente via de bronnen onderaan.